Qlütensiz qidalanma

Bir çoxlarımızın tez-tez eşitdiyi qlüten, qlütenli qidalar və s. bizdə qlütenə qarşı maraq oyadır. Bəs görəsən qlüten özü nədir? Aramızda kimlər qlütensiz qidaya keçməlidir? Tərkibində qlüten olan və olmayaq qidaları necə istifadə etmək üçün məsləhətlərimizi oxuya bilərsiniz.

Qlütensiz bir pəhriz: Buğda, çovdar və arpa da daxil olmaqla qlüten zülalı olan qidalardan təmizlənmiş bir pəhriz planıdır. Çölyak xəstələrinə qlütensiz qidalanmaq lazımdır, qlütenə həssaslığı olan insanlar da bu protein ehtiva edən qidalardan uzaq olmalıdırlar. Əks təqdirdə, bu insanlar ciddi xəstəliklər və sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilən hallar yaşaya bilərlər.

Qlüten nədir?

Qlüten buğda, arpa və çovdarda olan bir zülaldır. Adı latın dilindən “yapışqan” sözündən yaranır, çünki su ilə qarışdırıldıqda yapışqan bir tutarlılıq qazanır.

Təəssüf ki, bir çox insan qlüten tərkibli qidalardan istifadə etdikdən sonra narahatlıq keçirir. Bu xəstəliklərin ən ağır formasına çölyak xəstəliyi deyilir.

Çölyak, bədənin özünə təsadüfən zərər verdiyi bir immunitet pozuntusudur. Bu xəstəlik bağırsaqlarda ciddi narahatlıq yarada bilir. Qlüteni istifadə etdikdən sonra özünüzü narahat hiss edirsinizsə, həkiminizdən çölyak ilə əlaqəli bir test etməsini xahiş edin.

Çölyak xəstəliyi olmayan, lakin qlütenə qarşı həssas ola biləcəyini düşünənlər, simptomlarının yaxşılaşıb yaxşılaşmadığını görmək üçün bir neçə həftə qlütensiz pəhriz saxlaya bilərlər. Bir neçə həftə sonra pəhrizinizə qlüten tərkibli qidaları əlavə edə və simptomları sınaya bilərsiniz. Qlütensiz bir pəhriz simptomlarınıza kömək etmirsə, başqa bir səbəbin həzm problemlərinə səbəb olma ehtimalı var.

Bütün bu pəhriz sınaqları müddətində bir həkimdən və ya dietoloqdan kömək istəməlisiniz.

Qlütendən tamamilə imtina etmək çətin ola bilər. Bunun səbəbi, qidalara qlütenin qlüten tərkibli maddələrin qidalara əlavə olunmasıdır.

Qlüten tərkibli əsas qidalar bunlardır:

  • buğda kəpəyi
  • buğda unu, makaron və irmik kimi buğda əsaslı qidalar
  • arpa
  • çovdar
  • pivə mayası

Bundan əlavə, aşağıda tərkibində qlüten tərkibli maddələr olan bəzi qidaları görə bilərsiniz:

  • bütün buğda tərkibli çörəklər
  • bütün buğda əsaslı makaronlar
  • tortlar, peçenye, pizza və un məmulatları
  • konfet, musli, kraker, ətirli cips, popcorn, simit kimi qəlyanaltılar
  • soya sousu, salat sousları
  • pivə və ətirli spirtli içkilər

Qlütenin qarşısını almağın ən asan yolu heç bir təsirə məruz qalmayan qidalardan istifadə etməkdir. Əks təqdirdə, qida etiketlərini oxumalı və satın aldığınız bütün məhsullarda “qlüten” olmayan seçimlərə üstünlük verməlisiniz.

Yulaf, təbii olaraq qlütensiz bir qidadır. Bununla birlikdə, buğda əsaslı qidalarla eyni fabrikdə işləndiyindən ümumiyyətlə özü tərkiblidir.

Qlütensiz pəhrizdə yeyilə bilinəcək qidalar

Sağlam və ləzzətli yeməkdən həzz almağınız üçün çoxlu sayda glutensiz seçimlər var.

Aşağıdakı qidalar təbii olaraq qlütensizdir:

  • Ət və balıq
  • Yumurta
  • Süd məhsulları
  • Meyvələr və tərəvəzlər
  • Nişastalı qidalar
  • Kokos unu
  • Fındıq və digər çərəzlər
  • Bütün bitki yağları və kərə yağı
  • Otlar və ədviyyatlar
  • Pivə istisna olmaqla əksər içkilər

Bir qida maddəsinin tərkibində qlütenin olub olmadığına əmin deyilsinizsə, ən yaxşı həll yolu qida etiketlərini oxumaqdır.

cagir.az

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: